Lespakket basisschool

Maak jonge mantelzorg bespreekbaar

Wanneer leerlingen beter begrijpen wat jonge mantelzorg is, ontstaat er meer herkenning en begrip in de klas. Kinderen die zelf in zo’n situatie opgroeien voelen zich gezien. Met dit lespakket maak je jonge mantelzorg op een rustige en passende manier bespreekbaar in de klas.

Voor wie is het lespakket?

Het lespakket is bedoeld voor leerlingen van groep 7 en 8 in het basisonderwijs. De les kan zelfstandig worden gegeven door een leerkracht of een andere (onderwijs)professional. Bijvoorbeeld een intern begeleider, brugfunctionaris, jeugdprofessional of zorgcoördinator. Je hoeft geen expert te zijn in jonge mantelzorg. In de handleiding staat alles wat je nodig hebt om de les goed te geven.

Wat leren leerlingen?

Leerlingen leren wat jonge mantelzorg is. Ze ontdekken dat zorgen thuis er bij ieder kind anders uit kan zien. Tijdens de les staan herkenning, begrip en het gesprek centraal. Leerlingen denken na over vragen als:

• Wat is jonge mantelzorg?
• Wat kan een jonge mantelzorger thuis meemaken?
• Hoe kan een jonge mantelzorger zich voelen?
• Wat kan helpen als je thuis veel zorgt of je zorgen maakt?

Kinderen die zelf in zo’n situatie opgroeien, kunnen zich door de les gezien voelen. Klasgenoten kunnen ervaren dat er verschillen zijn tussen kinderen. Dit zorgt voor meer begrip.

SLO kerndoelen primair onderwijs

Het lespakket sluit aan bij de geactualiseerde kerndoelen burgerschap voor het primair onderwijs (2026, derde druk). Concreet raakt het lespakket aan:

Kerndoel 19 – De school geeft vorm aan de democratische oefenplaats
Leerlingen oefenen met respectvol luisteren, praten over verschillen in thuissituaties en rekening houden met elkaar. De les stimuleert sociale vaardigheden, respectvolle communicatie, sociale cohesie en actief burgerschap.

Kerndoel 20 – De leerling leert over samenleven in een democratische rechtsstaat
Het lespakket sluit aan bij thema’s als gelijkwaardigheid, solidariteit en omgaan met diversiteit. Leerlingen ontdekken dat kinderen in verschillende thuissituaties kunnen opgroeien en leren daar zonder oordeel naar te kijken.

Kerndoel 21 – De leerling doet ervaringen op met democratische en maatschappelijke betrokkenheid
Leerlingen denken na over wat zij zelf kunnen doen als een klasgenoot thuis veel zorg of zorgen heeft. Daarmee oefenen zij met betrokkenheid, verantwoordelijkheid nemen en bijdragen aan het welzijn van anderen.

Wat zit in het lespakket?

Het lespakket bestaat uit:

• een fysieke handleiding van 32 pagina's voor de leerkracht of onderwijsprofessional;
• een PowerPointpresentatie voor in de klas met 27 slides;
• 3 werkbladen voor leerlingen;
• een Blooket-quiz met 12 vragen;
• een brief voor ouders om de les toe te lichten op 2 taalniveau's: A2 en B1.

In de handleiding vind je ook informatie over het herkennen van signalen. Daarnaast geven we tips voor het voeren van een gesprek en het bepalen van passende vervolgstappen.

Hoe ziet de les eruit?

Je geeft de les zelfstandig in 1 tot 2 uur. De precieze duur hangt af van de opdrachten die je kiest. Ook kun je de les bijvoorbeeld over 2 momenten verdelen. We raden je dan wel aan er niet langer dan een week tussen te laten zitten.

De les bestaat uit verschillende onderdelen. Je start met een korte introductie over jonge mantelzorg. Daarna ga je met de klas aan de slag met verhalen, vragen, opdrachten en een quiz. De les is zo opgebouwd dat je zelf kunt kiezen wat past bij jouw klas. Je kunt onderdelen inkorten, overslaan of juist uitgebreider bespreken.

Hoe bereid je de les voor?

De voorbereiding is eenvoudig: Lees vooraf de handleiding door en kies welke opdrachten je wilt gebruiken. Zet de presentatie klaar en print de werkbladen die je nodig hebt. Wil je de ouderbrief gebruiken? Dan kun je deze vooraf delen met ouders of verzorgers. De les is kant-en-klaar, maar biedt genoeg ruimte om aan te sluiten bij jouw klas. Zo kun je de les ook gebruiken als een leesvaardigheidsoefening. Of kun je aan de quiz een kleine beloning koppelen.

Wat levert de les op?

De les helpt om jonge mantelzorg bespreekbaar te maken. Dat is belangrijk, want jonge mantelzorgers vertellen niet altijd vanzelf wat er thuis speelt. Voor jou als professional kan de les helpen om signalen eerder op te merken. Niet om alles op te lossen, maar wel om verschil te maken in aandacht, erkenning en het gesprek. Als extra ondersteuning nodig is, helpt de handleiding je om passende vervolgstappen te bepalen.

Predicaat Jonge Mantelzorgvriendelijke School

Wanneer een school structureel aandacht besteedt aan jonge mantelzorgers, kan de school in aanmerking komen voor het predicaat Jonge Mantelzorgvriendelijke School van Stichting JMZ Pro. Dit predicaat laat zien dat de school jonge mantelzorgers beter in beeld wil brengen en aandacht heeft voor bewustwording, signalering en ondersteuning. Het structureel aanbieden van het lespakket is hierin een grote stap.

BredaMantelzorg kan met Bredase scholen meedenken over vervolgstappen richting een jonge mantelzorgvriendelijke school en helpen het predicaat aan te vragen.