Saskia Wagenmakers: 'Praat in de Week van de Psychiatrie ook over mantelzorgers'

Als coördinator mantelzorgondersteuning spreek ik dagelijks mantelzorgers die zorgen voor een naaste met psychische problemen. Partners, ouders, kinderen of vrienden die onvoorwaardelijk klaarstaan voor een naaste met bijvoorbeeld een depressie, autisme, angststoornis of psychose. Hun inzet is onmisbaar. En vaak onzichtbaar.

Tijdens de Week van de Psychiatrie staan we stil bij mentale gezondheid. Het is belangrijk dat we hier aandacht voor hebben. Maar laten we ook stilstaan bij de mantelzorgers. Want zorgen voor iemand met een psychische kwetsbaarheid vraagt iets anders dan fysieke zorg. Het is omgaan met stemmingswisselingen, terugval, onbegrip uit de omgeving en soms ook met schaamte, taboe of eenzaamheid.

Ik krijg regelmatig van mantelzorgers te horen dat zij continu ‘aan’ staan. Ze houden rekening met het feit dat ze kunnen worden gebeld, mee moeten naar afspraken en proberen crisissituaties te voorkomen. Ondertussen combineren ze dit met werk, gezin en hun eigen sociale leven. Dat vraagt niet alleen om veerkracht, maar ook om erkenning en ondersteuning van deze mantelzorgers.

Wat mij raakt aan deze groep mantelzorgers, is hun oneindige loyaliteit. Zelfs wanneer het zwaar is, blijven zij naast hun naaste staan. Tegelijk zie ik hoe belangrijk het is dat zij ook gezien worden. Mantelzorg mag geen vanzelfsprekendheid zijn. Het is een keuze die liefdevol wordt gemaakt, maar niet zonder impact.

Daarom mijn vraag aan professionals in zorg en welzijn, WMO-klantmanagers, huisartsen etc.: vraag niet alleen hoe het met de cliënt gaat, maar juist hoe het met de mantelzorger gaat. Een luisterend oor, praktische ondersteuning of respijtzorg kan het verschil maken. En betekent vaak meer dan je denkt.

Zorgen voor een ander, begint met zorgen voor jezelf. Laten we in deze Week van de Psychiatrie niet alleen praten over mentale gezondheid, maar juist over deze groep mantelzorgers. Zij verdienen onze waardering.

Saskia Wagenmakers is coördinator mantelzorgondersteuning bij BredaMantelzorg.